Zo verzorg je petten en mutsen

Een goede pet gaat jaren mee. Eén verkeerde wasbeurt kan hem in een middag verpesten — en bij een groot hoofd doet dat dubbel pijn, want een gekrompen pet wordt nooit meer 61 centimeter. Deze gids zet op een rij wat je waarmee doet: hoe je een katoenen zomerpet wast, hoe je met een merinowollen muts omgaat, wat de wasmachine aankan en wat niet.

De regel die voor al het andere geldt: lauw water, met de hand, nooit de droger. De rest zijn details per materiaal.

Snel overzicht: onderhoud per materiaal

Het materiaal bepaalt alles — temperatuur, wasmiddel en manier van drogen verschillen naargelang je katoen, een mix met mesh, acryl of wol in handen hebt. De tabel is de korte versie van deze hele gids.

Niets hiervan hoort in de droger. Ook niet even, ook niet op de laagste stand. Hitte is het enige wat een pet onherstelbaar kan beschadigen.

Waarom wassen bij grote hoofden extra belangrijk is

Bij een gemiddeld hoofd is een gekrompen pet vervelend. Bij een hoofd van 61 of 63 centimeter is het einde verhaal — want boven jouw maat is er niets meer. Katoen krimpt bij een hete wasbeurt en in de droger, bij niet-voorgekrompen tricot meestal drie tot vijf procent. Bij een binnenomtrek van 61 cm is dat ongeveer twee centimeter. Precies het verschil waarvoor je een XL maat zocht.

Het tweede punt is belasting. Hoe groter het hoofd, hoe meer de binnenband de hele dag onder spanning staat en hoe meer zweet er doorheen gaat. Zout uit zweet droogt de vezels uit en vreet sneller aan de kleur van de zweetband dan je zou denken. Het gaat er niet om vaker te wassen — het gaat erom mild te wassen en de pet tussen twee wasbeurten goed te laten drogen en luchten.

En een kleine opmerking vooraf: weet je niet zeker welke maat je nodig hebt, was dan niets. Een ongedragen en ongewassen pet of muts kun je binnen 14 dagen retourneren. Een gewassen exemplaar niet. Pas hem eerst, en laat hem daarna pas het water in.

Een pet met de hand wassen, stap voor stap

Deze methode werkt voor al onze petten — baseball cap, dad hat, snapback en trucker. Tien minuten werk en één avond drogen.

1. Maak hem eerst droog schoon. Haal stof en haren weg met een kledingborstel of een pluizenroller. Laat opgedroogde modder helemaal drogen en klop hem er dan uit — natte modder wrijf je alleen maar in de vezel.
2. Behandel de zweetband voor. De binnenband en de voorrand zijn de smerigste plekken. Doe er een druppel afwasmiddel of milde wasgel op en laat het vijf minuten inwerken.
3. Vul de wasbak met lauw water. Maximaal 30 °C — het moet aangenaam aanvoelen aan je hand, niet heet. Los er een theelepel mild wasmiddel zonder bleekmiddel in op.
4. Laat 20 tot 30 minuten weken. Dompel de pet helemaal onder. Langer weken helpt niet, het maakt alleen de versteviging in de klep onnodig nat.
5. Boen voorzichtig. Ga met een zacht borsteltje (een oude tandenborstel mag) met korte streken over de zweetband en de vieze plekken. Ga om borduurwerk en opdruk heen — de draadjes slijten sneller dan de stof.
6. Spoel na met schoon, lauw water, tot er geen schuim meer komt. Restjes wasmiddel geven na het drogen lichte kringen.
7. Niet uitwringen en niet draaien. Leg de pet op een droge handdoek, rol de handdoek met de pet erin op en druk zacht aan. De handdoek haalt het meeste water eruit en de vorm blijft.
8. Breng hem in vorm en laat hem aan de lucht drogen. Hoe precies, staat in het stuk over drogen hieronder. Reken op 12 tot 24 uur.

Wat niet in de wasbak hoort: bleekmiddel, wasverzachter bij petten met borduurwerk, heet water en haast. Niets daarvan scheelt meer dan een paar minuten en alles kan schade aanrichten die je niet meer terugdraait.

Wasmachine, vaatwasser, droger — wat werkt er echt

Droger: nooit

De droger combineert precies de twee dingen die een pet slopen: hitte en beweging. Katoen krimpt, acryl wordt zacht en vervormt permanent, wol vervilt en de klep trekt krom. Je bespaart een paar uur en bent je pet kwijt. Dit is de enige regel in deze hele gids zonder uitzondering.

Vaatwasser: een bekende truc die niet loont

Het advies ‘doe je pet in de vaatwasser’ gaat al jaren rond op internet en heeft twee problemen. Vaatwastabletten en -poeders bevatten bleekcomponenten die veel agressiever zijn voor gekleurd katoen en gekleurd borduurgaren dan wasgel. En de droogfase werkt met een temperatuur waaraan je een pet anders nooit zou blootstellen. Tel daar de vetresten van de vaat bij op en het is duidelijk waarom het wordt afgeraden.

Wasmachine: het kan, maar voorzichtig

Gestructureerde petten (baseball cap, snapback, trucker) doe je beter niet in de wasmachine. De trommel slaat ze tegen de wand en juist dat vervormt de klep en de voorpanelen. Kan het niet anders: gebruik een plastic beschermkooi voor petten, een fijnwas- of handwasprogramma, maximaal 30 °C, wasgel zonder bleekmiddel en zet het centrifugeren uit of op de laagste stand. Was hem alleen, niet samen met ander wasgoed.

Een acrylmuts kan zonder problemen op fijnwas bij 30 °C. Stop hem in een waszak, zodat hij niet langs ritsen of knopen schuurt.

Een merinowollen muts doe je alleen in de wasmachine als jouw machine een echt wolprogramma heeft (koud, met minimale trommelbeweging) en je wolwasmiddel gebruikt. Anders met de hand. Het verschil tussen ‘fijnwas’ en ‘wol’ is bij wol wezenlijk.

Zomerpetten: katoen, mesh en zweet

Biokatoen — baseball cap, dad hat en snapback

Onze baseball caps, dad hats en snapbacks zijn van 100 % biokatoen. Katoen is aangenaam, luchtdoorlatend en past zich goed aan je hoofd aan — en het is tegelijk de vezel die het gemakkelijkst krimpt van alles wat je bij ons vindt. Lauw water en drogen aan de lucht zijn hier verplicht, niet aanbevolen.

De baseball cap heeft een stijver voorpaneel en de dad hat een zachter, maar het wassen is hetzelfde. Tegen zweetkringen op de zweetband werkt een enzymatisch wasmiddel — enzymen breken de eiwitten uit zweet af, waar gewone zeep niets mee kan. Voor katoen is dat veilig. (Voor wol niet, daarover hieronder meer.)

Katoen verbleekt in direct zonlicht. Droog in de schaduw en laat je pet niet wekenlang op het dashboard van de auto liggen — de kleur brandt eruit en de hitte in een afgesloten auto kan de klep net zoveel schade doen als een droger.

Snapback — rechte klep en plastic sluiting

De snapback heeft een platte klep, een stevige constructie en een plastic sluiting aan de achterkant. Dat plastic bandje kan niet tegen trekken — laat het bij het wassen los en til de pet bij het drogen nooit aan de sluiting op. Het opgezette 3D-borduurwerk op het voorpaneel is de gevoeligste plek van de hele pet: ga er met het borsteltje om heen en wrijf nooit tegen de draadrichting in.

Trucker met mesh achterkant

De Classic Trucker is van 50% katoen en 50% polyester en heeft mesh aan de achterkant. Praktisch gezien is dat het beste nieuws van de hele collectie — mesh droogt snel en houdt geen zweet vast. Het is ook het enige deel van de pet dat vouwen onthoudt: polyester laat zich met warmte vormen, dus gekreukt mesh blijft na een hete wasbeurt gekreukt. Was lauw, droog het glad en berg je trucker niet platgedrukt onder andere spullen op.

Zonnebrandcrème, zweet en lichte kleuren

Op een witte, beige of lichtgrijze pet komen vroeg of laat geeloranje vlekken langs de rand van de klep. Meestal is dat geen vuil maar zonnebrandcrème — sommige UV-filters reageren met ijzer in het water en kleuren de stof roestbruin. Er helpt maar één ding: zo snel mogelijk wassen. En blijf er met bleekmiddel zeker van af, dat zet de vlek juist vast en maakt hem geel.

Zoutranden van zweet herken je aan de witte rand die de zoom volgt. Breng er een beetje enzymatisch wasmiddel op aan, laat het een kwartier intrekken en was daarna met de hand in lauw water. Eén ding is essentieel: laat er nooit heet water over lopen. Zweet bestaat grotendeels uit eiwit en hitte fixeert dat permanent in de vezel. Op wol hoort enzymatisch wasmiddel niet.

Wintermutsen: merinowol en acryl

Merinowol — was weinig, lucht vaak

De Merino muts is het enige stuk in ons assortiment van 100% wol en gedraagt zich totaal anders dan al het andere. Goed nieuws: wol raakt geuren zelf kwijt, dus je hoeft hem veel minder vaak te wassen dan acryl. Bij een muts die je na het dragen een paar uur laat luchten, is een of twee keer per seizoen wassen meestal genoeg. Luchten doet negentig procent van het werk.

Als het dan toch moet: lauw tot koud water, een wasmiddel dat voor wol bedoeld is (pH-neutraal, zonder enzymen) en zo weinig beweging als mogelijk. Wol wordt gesloopt door de combinatie van warmte, wrijving en een alkalisch milieu — daarvan vervilt hij onherstelbaar, dus wordt hij kleiner en harder. Druk de muts een paar keer zacht samen in het sop, laat hem tien minuten liggen, spoel na en klaar. Niet wrijven, niet uitwringen.

Gebruik op wol geen universeel of enzymatisch wasmiddel. De enzymen daarin (proteasen) breken eiwitten af — en wol is eiwit. Wasbeurt na wasbeurt lossen ze de muts letterlijk op. Om dezelfde reden horen bleekmiddel en vlekverwijderaars op basis van zuurstofbleek er niet bij.

Wasverzachter is ook niet goed voor wol — het legt een laagje om de vezel dat het vochttransport vermindert. Wolwasmiddel bevat al een verzachter.

Natte wol is zwak en zwaar. Hang hem nooit op — hij rekt uit onder zijn eigen gewicht. Druk het water eruit in een handdoek en laat de muts plat drogen.

Acryl — let op warmte en pluisjes

Onze klassieke XL wintermutsen zijn van 100% acryl. Acryl is een synthetische vezel die zacht wordt van warmte — en wat in de warmte vervormt, blijft zo. Dus max. 30 °C, geen droger, niet drogen op de radiator. Daar staat tegenover dat acryl fijnwas in de machine aankan en niet krimpt of vervilt zoals wol.

Twee typische eigenschappen van acryl: statische elektriciteit en pluisjes. Tegen statisch helpt een beetje wasverzachter bij het wassen (bij acryl kan dat wel, in tegenstelling tot wol). Pluisjes haal je weg met een ontpluizer of een truienkam — korte streken in één richting, met de muts plat neergelegd, niet opgerekt. Knip ze nooit met een schaar, dan maak je een gat.

Een muts fris krijgen zonder te wassen

Hang hem een paar uur buiten of bij een open raam, het liefst in wat vochtiger lucht — bij merinowol werkt dat verrassend goed. Sneller gaat het met kort stomen boven een pan water of met een stoomstrijkijzer op afstand, zonder aanraken. Stoom maakt de vezels los, trekt de vorm recht en lucht de geur weg. De vriezer, die op internet wordt aangeraden, werkt niet betrouwbaar — kou doodt bacteriën niet, het legt ze alleen stil.

Drogen en de vorm behouden

Bij het drogen wordt beslist of een pet draagbaar blijft. Natte stof onthoudt de vorm waarin hij droogt — en bij een gestructureerde pet geldt dat dubbel.

• Nooit de droger, de radiator of direct zonlicht. Hitte vervormt de klep en laat de kleur verbleken.
• Breng hem vochtig in vorm. Duw de klep met je vingers terug in zijn ronding (of bij een snapback weer plat) en trek de bol op zijn oorspronkelijke hoogte.
• Vul de bol op. Een opgerolde handdoek of theedoek in de pet houdt de vorm beter dan wat ook. De meeste ‘vormhulpjes’ uit het huishouden — schalen, mokken, blikken — zijn gemaakt voor een hoofd van rond 57 cm en trekken een XL pet juist samen. Een handdoek rol je precies op jouw omtrek.
• Droog een wintermuts plat op een handdoek, uitgespreid in zijn oorspronkelijke vorm. Een natte muts die je ophangt rekt uit, bij wol onherstelbaar.
• Laat hem echt doordrogen. De binnenband droogt het langzaamst. Reken op 12 tot 24 uur en zet hem pas op als hij door en door droog is — een vochtige zweetband is een uitnodiging voor schimmel en geurtjes.

Eerste hulp bij vlekken

Basisregel: een verse vlek gaat er bijna altijd uit, een opgedroogde bijna nooit. En werk altijd van de rand van de vlek naar het midden, zodat je hem niet groter maakt.

Wat je ook aanpakt, test het middel eerst op een verborgen plek — bijvoorbeeld aan de binnenkant van de zweetband. Donker katoen en gekleurd garen kunnen zelfs bij een mild middel afgeven.

Opbergen tussen de seizoenen

Bij de meeste mensen wisselen petten en wintermutsen elk half jaar. Die zes maanden in een doos bepalen in welke staat je ze in het voorjaar of het najaar weer tevoorschijn haalt.

• Berg ze schoon op. Motten gaan niet op wol zelf af, maar op de resten zweet, huidvet en huidschilfers erin. Een schone muts is niet interessant voor ze.
• Merino in een stoffen zak of doos met cederhout of lavendel. Mottenlarven leven van keratine, dus van wol — acryl laten ze links liggen. Bewaar wol niet langdurig in plastic, het moet kunnen ademen.
• Berg petten niet platgedrukt op. Zet ze naast elkaar, hang ze aan een haakje of stapel ze in elkaar als bekertjes — alleen niet onder een berg zware dingen.
• Wintermutsen opvouwen, niet ophangen. Gebreide stof die hangt rekt uit onder zijn eigen gewicht, ook als hij droog is.
• Droog en donker. Een vochtige kelder betekent schimmel, een schap in de zon een verbleekte kleur.

Zeven gewoontes waarmee je pet jaren meegaat

1. Wissel af tussen twee of meer exemplaren. Het meest effectieve punt op deze lijst. Eén dag rust is genoeg om de zweetband helemaal te laten drogen, en je wast half zo vaak.
2. Pak hem bij de bol, niet bij de klep. Trekken aan de klep belast de naden en je smeert er vet van je vingers op — daardoor worden lichte kleppen het snelst grauw.
3. Veeg de zweetband na een warme dag af. Een vochtig doekje en een minuut werk stellen de wasbeurt weken uit.
4. Berg hem nooit vochtig op. Een natte pet in een rugzak of in het handschoenenvakje stinkt de volgende dag.
5. Laat hem niet in een hete auto liggen. Achter het glas loopt de temperatuur in de zomer op tot vijftig graden. Voor de klep is dat hetzelfde als een droger.
6. Was minder dan je denkt. Een borstel, luchten en plaatselijk schoonmaken lossen de meeste situaties op zonder dat de pet het water in gaat.
7. Pak het meteen aan. Een losse draad, een verse vlek, een gevallen steek in het brei — het is allemaal een klusje van vijf minuten zolang het klein is.

Onderhoud per Head of Wonder model

Een compleet overzicht van ons assortiment en van wat elk stuk nodig heeft. De materiaalsamenstelling staat altijd ook op de productpagina.

Bekijk alle XL petten, wintermutsen en merinomutsen. Ben je nog aan het kiezen welke maat je nodig hebt, begin dan bij de maatgids — je hoofdomtrek meten kost een minuut.

Geen antwoord gevonden op jouw situatie? Mail ons op info@headofwonder.com of via de adviespagina. Over een specifieke vlek of een specifiek model denken we graag persoonlijk mee.

Veelgestelde vragen

Mag een pet in de wasmachine?

Bij een gestructureerde pet raden we het af — de trommel slaat hem tegen de wand en daardoor vervormen de klep en de voorpanelen. Kan het niet anders, gebruik dan een plastic beschermkooi voor petten, een fijnwasprogramma, maximaal 30 °C, wasgel zonder bleekmiddel en zet het centrifugeren uit. Met de hand wassen in lauw water is altijd veiliger en kost tien minuten.

Hoe was ik een pet zonder dat hij zijn vorm verliest?

Met de hand in lauw water tot 30 °C met een mild wasmiddel. Laat hem 20 tot 30 minuten weken, boen de zweetband voorzichtig met een zacht borsteltje, spoel na en druk het water eruit in een handdoek — nooit draaien. Duw de klep vochtig met je vingers terug in zijn ronding, vul de bol met een opgerolde handdoek en laat hem 12 tot 24 uur aan de lucht drogen. Die handdoek in de bol houdt de vorm, niets anders.

Krimpt een katoenen pet na het wassen?

In heet water en in de droger wel — bij niet-voorgekrompen katoen meestal drie tot vijf procent, wat bij een binnenomtrek van 61 cm ongeveer twee centimeter is. Bij een lauwe wasbeurt tot 30 °C en drogen aan de lucht gebeurt er praktisch niets. Voelt je pet na het wassen wat strakker, dan gaat het meestal om katoen dat terugkeert naar zijn oorspronkelijke vorm nadat het door het dragen was uitgerekt, niet om echte krimp.

Kan een pet in de vaatwasser?

We raden het af. Vaatwastabletten en -poeders bevatten bleekcomponenten die agressiever zijn voor gekleurd katoen en gekleurd borduurgaren dan wasgel, en de droogfase werkt met een temperatuur waaraan je een pet anders nooit zou blootstellen. Een plastic vormkooi beschermt de vorm, maar niet de kleur en niet het materiaal.

Hoe krijg ik zweetkringen uit een pet?

Bij een katoenen pet breng je een beetje enzymatisch wasmiddel op de zoutrand aan, laat je het 15 minuten intrekken en was je daarna met de hand in lauw water tot 30 °C. Enzymen breken de eiwitten uit zweet af, waar zeep alleen niets tegen kan. Gebruik nooit heet water — zweet bestaat grotendeels uit eiwit en hitte fixeert dat permanent in de vezel. Op merinowol hoort enzymatisch wasmiddel niet, die was je uitsluitend met een wolwasmiddel.

Hoe was ik een merinowollen muts zonder dat hij krimpt?

Lauw tot koud water tot 30 °C, een wasmiddel dat voor wol bedoeld is (pH-neutraal, zonder enzymen) en zo weinig beweging als mogelijk. Druk de muts een paar keer zacht samen in het sop, laat hem tien minuten liggen en spoel na. Niet wrijven, niet uitwringen, geen temperatuurverschil tussen wassen en spoelen. Wol krimpt door de combinatie van warmte, wrijving en een alkalisch milieu — laat die weg en er krimpt niets.

Mag een merinowollen muts in de wasmachine?

Alleen als jouw wasmachine een echt wolprogramma heeft, dus koud en met minimale trommelbeweging, en je wolwasmiddel gebruikt. ‘Fijnwas’ is bij wol niet genoeg. In alle andere gevallen: met de hand. Bij een muts is dat een kwestie van tien minuten en het risico is onvergelijkbaar kleiner.

Hoe vaak moet je een wintermuts wassen?

Een acrylmuts ongeveer na vijf tot tien keer dragen, afhankelijk van hoeveel je erin zweet. Merino gaat veel langer mee — wol raakt geuren zelf kwijt, dus bij regelmatig luchten is een of twee keer per seizoen wassen meestal genoeg. De muts na het dragen een paar uur laten luchten doet meer dan een extra wasbeurt.

Waarom komen er pluisjes op een muts en hoe haal je ze eraf?

Pluisjes ontstaan door wrijving — kortere vezels komen los van het oppervlak en rollen zich op tot bolletjes. Bij acryl en bij wol is dat normaal, geen gebrek. Haal ze weg met een ontpluizer of een truienkam: leg de muts plat, trek er niet aan en werk met korte streken in één richting. Knip ze niet met een schaar, dan maak je een gat.

Mag ik bleekmiddel gebruiken op een witte pet?

Nee. Chloorbleek verzwakt katoenvezels, laat ze vergelen en beschadigt gekleurd borduurgaren onherstelbaar. Bij wol en acryl is het nog erger. Gebruik voor een grauw geworden witte pet een mild middel voor gekleurde was en eventueel plaatselijk een papje van baksoda en water. Bij roestvlekken van zonnebrandcrème zet bleekmiddel de vlek juist vast.

Hoe krijg ik de geur uit een muts zonder te wassen?

Hang hem een paar uur buiten of bij een open raam — bij merinowol werkt dat verrassend goed en vervangt het de meeste wasbeurten. Sneller gaat het met kort stomen op afstand met een stoomstrijkijzer of boven een pan water; stoom maakt de vezels los en lucht de geur weg. De vriezer, die vaak wordt aangeraden, werkt niet betrouwbaar: kou doodt bacteriën niet, het remt ze alleen.

Hoe droog ik een pet zodat hij zijn vorm houdt?

Aan de lucht, in de schaduw, nooit in de droger of op de radiator. Breng de klep vochtig terug in zijn oorspronkelijke ronding en leg een opgerolde handdoek in de bol, opgerold op jouw hoofdomtrek. Gewone huishoudelijke ‘vormen’ zoals schalen of blikken zijn gemaakt voor een hoofd van rond 57 cm en zouden een XL pet samentrekken. Drogen duurt 12 tot 24 uur, de binnenband droogt het langzaamst.

Kan ik een muts retourneren als ik hem heb gewassen en hij niet past?

Retourneren kan alleen bij ongedragen artikelen in originele staat, dus een gewassen muts helaas niet. Daarom raden we aan eerst de maat te passen en pas daarna te wassen. Je hebt 14 dagen na ontvangst om te retourneren; de details vind je op de adviespagina. Weet je niet zeker welke maat je nodig hebt, dan helpt de maatgids.